Ruinen

Ruinen is een zeer oud dorp; reeds in een akte van 1139 wordt Otto van Ruinen genoemd als een der dienstmannen van de Bisschop van Utrecht. In die tijd is in Ruinen  een Benedictijnenklooster gesticht, dat echter in 1325 naar Dickninge bij De Wijk verplaatst werd. De namen "Kloosterstraat", "Munnekenweg", en "Munnekenbrug" herinneren nog aan dit voormalige klooster.

De heerlijkheid Ruinen (waartoe ook Ruinerwold behoorde) nam destijds in Drenthe een bijzondere plaats in: zij kende o.m. eigen rechtspraak door de Heer van Ruinen, die de inwoners kon oproepen tot het verrichten van herendiensten. Na de Franse revolutie kwam hieraan een einde. Een van de beroemdste heren van Ruinen was Johan, getrouwd met Zwedera van Rechteren. Laatstgenoemde heeft zich na de dood van haar man en kind aangesloten bij de broederschap der Gemenen Levens te Deventer; zij stichtte daar het vrouwenklooster te Diepenveen (begin 15e eeuw).

Een andere heer van Ruinen, Berend van Munster genaamd, heeft in de tijd van Karel V een sterke burcht gebouwd bij Meppel, de "Kinkhorst", om daarmee deze gehele omgeving te beheersen. De burcht werd echter spoedig door de 3 IJsselsteden (Deventer, Zwolle, Kampen) verwoest. Een voorname familie uit de middeleeuwen is het geslacht Waninge. Roelof Waninge was rond 1410 Schulte van Ruinen.

De zetel van de heren van Ruinen, het oude Huis te Ruinen, de "Oldenhof", is in het begin van de 19e eeuw afgebroken. Het stond in de buurtschap die thans nog naar dit oude huis "Oldenhave" wordt genoemd. Behalve het Huis te Ruinen waren er destijds in de gemeente Ruinen nog drie andere "havezathen", t.w. in Rheebruggen, Ansen en Echten.

Slechts laatstgenoemd huis is bewaard gebleven. Het stamt nog ten dele uit de middeleeuwen.
De heren Van Echten hebben zich destijds zeer verdienstelijk gemaakt door het ontginnen van grote veengebieden. Hun initiatieven leidden tot het ontstaan van Hoogeveen (1625) en Koekange. Het huis Echten werd tot kort bewoond door nazaten van de heren Van Echten, de familie Van Holte tot Echten.